สุดยอดสมุนไพร “ม้ากระทืบโรง” นอกจากช่วยบำรุงโลหิต ยังแก้ปวดเมื่อยตามร่างกายได้อีกด้วย !

ปัจจุบันสมุนไพรมีบทบาทในการรักษาโรคต่างๆมากขึ้น หลายต่อหลายคนนิยมรักษาตัวเองโดยการใช้สมุนไพร ม้ากระทืบโรงก็เป็นสมุนไพรอีกชนิดหนึ่งที่มีประโยชน์ต่อร่างกายไม่น้อย วันนี้ LIEKR จะพาไปรู้จักและดูสรรพคุณของม้ากระทืบโรงกันค่ะ ไปกันเลยค่ะ

ม้ากระทืบโรง เป็นสมุนไพรชนิดหนึ่งที่เป็นไม้เถาเลื้อย มีสรรพคุณช่วยบำรุงร่างกาย บำรุงโลหิต แก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย และมีสรรพคุณโดดเด่นนั่นก็คือการใช้เป็นยาบำรุงกำลังและบำรุงกำหนัด โดยมักนิยมนำมาดองกับเหล้าไว้ดื่ม หรือที่เรียกว่า ยาดองม้ากระทืบโรง

ลักษณะของม้ากระทืบโรง

ต้น

จัดเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย เป็นไม้เถาขนาดใหญ่มักเลื้อยเกาะไปตามพรรณไม้ชนิดอื่น มีความสูงได้ถึง 25 เมตร เปลือกมีสีน้ำตาลและสาก มีปุ่มขึ้นคล้าย ๆ หนาม เนื้อไม้สีขาวและมีน้ำยางสีขาว เถามีรสเย็น ส่วนทั้งต้นจะมีรสขมเล็กน้อย มักพบเกาะเลื้อยอยู่ตามต้นไม้ขนาดใหญ่ในป่าดิบแล้งและป่าดิบเขา ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการตัดเถาม้ากระทืบโรงประมาณ 1 คืบแล้วนำมาปักชำ

ใบ

มีใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ ลักษณะของใบคล้ายรูปหอก หรือรูปไข่ หรือเป็นรูปขอบขนานแกมวงรี ก้านใบและผิวใบด้านล่าง รวมไปถึงฐานรองดอกอ่อนจะมีขน ใบกว้างประมาณ 7-9 เซติเมตร และยาวประมาณ 12-18 เซนติเมตร

ดอก

ออกดอกเป็นช่อ ลักษณะเป็นทรงกลมคล้ายผลออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ ดอกเป็นแบบแยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน ที่ฐานรองดอกเป็นรูปทรงกลม

ผล

ลักษณะของผลเป็นรูปทรงกลม เปลือกผลสีเขียว ภายในผลเนื้อมีสีแดง

สรรพคุณ

ต้น

– ช่วยแก้เลือดเสีย เลือดตกค้าง ซูบซีด

– ช่วยบำรุงร่างกาย

– ใช้ผสมกับลำต้นคุย นำมาต้มดื่มใช้เป็นยาอายุวัฒนะ

ทั้งต้น

– ช่วยแก้ริดสีดวงทวาร

– ช่วยทำให้เจริญอาหาร

เนื้อไม้ 

– ช่วยแก้อาการปวดศีรษะ

เถา 

– ช่วยแก้ประดงลม

– ช่วยแก้อาการปวดฟัน

– ช่วยในการย่อยอาหาร ช่วยขับน้ำย่อย ช่วยทำให้อาหารมีรส

– ช่วยแก้น้ำเหลืองเสีย

เถา, ลำต้น, ทั้งต้น

– เถามีรสเย็นขื่น ใช้ดองกับสุราหรือใช้ต้มดื่มช่วยบำรุงกำลัง หรือจะใช้เถาม้ากระทืบโรงที่ตากแห้งแล้วนำมาเข้าเครื่องยาผสมกับเปลือกต้นนางพญาเสือโคร่ง ลำต้นฮ่อสะพายควาย ตานเหลือง มะตันขอ จะค่าน ข้าว แก่นฝาง หลามดง หัวยาข้าวเย็น ไม้มะดูก และโด่ไม่รู้ลืม นำมาต้มน้ำดื่มเป็นยาบำรุงกำลัง แก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกายก็ได้

ถา, ทั้งต้น

– ช่วยบำรุงกำหนัด

– ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย

เถา, เนื้อไม้

– ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย เช่น ปวดหลัง ปวดเอว เป็นต้น

การศึกษาทางเภสัชวิทยา: 

สาร foveolide A จากลำต้นแสดงความเป็นพิษระดับปานกลางต่อเซลล์มะเร็งลำไส้, เซลล์มะเร็งตับ, เซลล์มะเร็งเต้านม และเซลล์มะเร็งกระเพาะอาหาร และมีฤทธิ์ต้านเชื้อวัณโรค Mycobacterium tuberculosis โดยมีค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งเชื้อได้คือ 200 ไมโครโมลาร์ สาร foveolideB จากลำต้นแสดงความเป็นพิษระดับปานกลางต่อเซลล์มะเร็งลำไส้

ม้ากระทืบโรงเป็นสมุนไพรที่เป็นรู้จักกันมานานแล้ว แต่ถึงอย่างไรก็ดีการใช้สมุนไพรในการรักษาก็ควรใช้ให้พอเหมาะพอประมาณอย่าใช้มากจนเกินไปแทนที่จะมีผลดีต่อร่างกายอาจส่งผลเสียก็ได้ และที่สำคัญควรขอคำแนะนำจากแพทย์ผู้เขี่ยวชาญโดยตรงด้วยนะคะ